|
Haturan Kang Dahri, wilujeng patepang
Kajurung ku pancen kuring ayeuna
ngajaga tepel wates karajaan sunda belah wetan, ayeuna rek wakca balaka
naon-naon anu kaciri jeung karasa dieu. Kuring ayeuna aya di wewengkon
Banyumas, dimana baheula mah wewengkon ieu teh asup keneh ka karajaan
Galuh.
Sajarah
Banyumas
Sajarah Banyumas dimimitian ti
timangsa jaman trah majapahit (panungtung) ngungsi ka Galuh, saacanna jaman
Pajajaran. Rombongan pangungsi ieu oge angkena anu ngajadikeun cukang
lantaran ngadegna karajaan Pajajaran anu mangrupa gabungan Karajaan
Galuh jeung Sunda. Balik deui ka rombongan pangungsian ti majapait anu
ngabalukarkeun "pacogregan" antukna diperenahkeun ka belah wetan karajaan
diwewengkon Pasirluhur. Kadipaten Pasirluhur ieu puseur dayeuhna
di belah kuloneun kota Purwokerto ayeuna nyaeta di Karanglewas (Pasir
Kulon jeung Pasir Wetan). Generasi katilu atawa ka opat (disebutna incu tapi
incu anu kasebut dina babad banyumas ieu teh incu dina harti "generasi ka-3"
atawa dina harti "turunan" nilik dina rentang waktuna) ti para pangungsian ieu
anu ngabukbak leuweung/ngababakan di Banyumas belah wetaneun Cisarayu
(kaliserayu) taun 1550-an anu ngaku raja ka Raja-na Karajaan Pajang harita
can aya Mataram.
Kadipaten Pasir
Luhur
Jadi wewengkon ex-keresidenan
Banyumas anu ayeuna asup ka wilayah pamarentahan Jawa Tengah ku alpukahna
kumpeni (sugan!) ngarujuk ka poros politik kadipaten harita anu biluk ka
Pajang diteruskeun ku Mataram lain kultur masyarakatna anu campur antara
masyarakat jawa jeung sunda. Dina sajarah Banyumas oge acan aya carita anu
gamblang ngenaan karajaan/kadipaten Pasirluhur ieu tapi upama ditengetan tina
ngaran-ngaran tempat di wewengkon ieu urang bisa ngabedakeun antara
tempat-tempat kuloneun jeung wetaneun cisarayu (Kaliserayu). Belah Kuloneun
walungan sarayu loba pisan ngaran tempat anu miguna kecap-kecap "ci" tina "cai"
dina basa sunda, kabiasan ieu mangrupa kabiasaan anu geun jadi budaya di tatar
sunda. Diantarana tempat-tempat anu nganggo kecap-kecap "ci" : Cipawon
(kec.bukateja), Cilapar (kec.kaligondang), Cipaku (kec.mrebet) eta desa-desa anu
aya diwewengkon kab. Purbalingga, Cipari, Cimanggu, di Kab. Cilacap, Cilongok
kota kecamatan kulonen Purwokerto. Aya deui dongeng rakyat di Banyumas anu
mangrupa dongeng khas sunda nyaeta dongeng "lutung kasarung" didieu aya
kasebut-sebut Kadipaten Pasirluruh anu netelakeun aya hunganan jeung karajaan
sunda disebutna Pajajaran padahal jaman harita mah pastina ge masih Galuh ku
urang jawa mah sok disebut Pajajaran bae. Belah wetaneun kaliserayu mah henteu
kasebutkeun aya ngaran tempat anu nyunda da meureun geus rada anggang nyundana
saacan jaman Arya Bangah (Hariang Bangah) - Ciuangwanara. Belah wetaneun kali
serayu saacan jaman Islam aya kerajaan keutik anu ngaranna Karajaan Bagelen
titinggalna mah aya keneh di meusium di Purworejo, pajarkeun mah Karajaan
Bagelen ge henteu biluk ka Majapait eta mah dongeng ti babaturan kuring baheula
jaman keur sakola keneh.
Aya deui anu bisa ngabuktikeun yen
"kuloneun " kali serayu teh ka asup tatar sunda ku ayana bukti otentik "batu
tulis anu aya di desa Cipaku, kacamatan Mrebet, kabupaten Purbalingga" ieu info
teh katarima ku kuring ti Pa Dasiman guru urang Cipaku, ngan hanjakal kuring ge
acan kungsi nyaba ka dinya teh, keun sugan kahareup.
Salian ti bukti-bukti anu sifatna
permanen/mati aya oge anu sifatna hirup nyataana jalma anu ngaku jeung
ngalaksanakeun sariat sunda, nyaeta basa jeung budaya sunda diantarana urang
Dayeuhluhur, urang Majenang sawareh, Sidareja sawareh, Wanareja sawareh di
wewengkon Cilacap, Bantarkawung, Salem, Jipang di Kab. Brebes oge aya
masyarakat sunda. Malah Cipamali ge pan
ayana di Brebes persis tungtungkota belah kulon, mangga geura perhatoskeun
upami ngalangkung ka Brebes ditungtung sasak aya seratan "Kali Pemali" di
Jawa mah biasa "ci" sok di ganti ku "kali" di tengah kota Purwokerto ge aya
lebak anu ngaranna kalibodas meureun asalna tina cibodas da geuning di Jawa mah
teu aya kecap "bodas"
Ringkesna
Wewengkon Banyumas anu aya di belah
kuloneun kali serayu baheula mah ka asup ka tatar sunda, buktina eta tanda-tanda
anu dibeberkeun diluhur. Leuwih belah dituna deui mah wates sunda teh belah
kuloneun kali Brantas di Surabaya pan aya geuning aya tandana prasanti Hujung
Galuh tea.
Sakitu heula bae bisi salah.
Wassalam,
dudi_ss
Komunitas Urang Sunda --> http://www.Urang-Sunda.or.id Yahoo! Groups Links
|
- Re: [Urang Sunda] => sunda teu diangkeun - jawa o... dudi
- Re: [Urang Sunda] => sunda teu diangkeun - j... Dahri Iskandar Dahri
- Re: [Urang Sunda] => sunda teu diangkeun... Jatigede,kapeurih ati
- Re: [Urang Sunda] => antara salem je... dudi
- Re: [Urang Sunda] => antara sale... gilang_tresna
- Re: [Urang Sunda] => sunda teu diangkeun... maman durahman
- Re: [Urang Sunda] => sunda teu diangkeun... asep juarna

