Karajaan Purwasanggarung 3 10 2007 Nyaritakeun ngeunaan Sangkuriang, teu bisa dipisahkeun reujeung Dayang Sumbi, salah sahiji carita rahayat Jawa Barat nu nyaritakeun hiji anak nu bogoh ka indung. Tapi da ieu mah rek nyaritakeun sangkuriang di Kuninngan. Nurutkeun cari lisan di Kacamatan Cimahi jeung sabudeureunana lain bae dianggap hiji sasakala, tapi mangrupakeun hiji bagean sajarah paradaban manusa nu ngawakilan jamanna.
Sangkuriang jeung Dayang Sumbi bisa disebutkeun runtuyan sajarah nu mibanda makna pilosofi nu kudu diguar leuwih jero katut niley-niley budaya hiji seler bangsa. Carita Sangkuriang, lamun ditengetan tina bukti-bukti pisik nu ngarupakeun pasir atawa gunung jeung tempat-tempat anu aya patula-patalina hiji kahirupan manusa keur mangsa harita geus nyampak di eta lelewek. Ngan sajarahna tacan kakoreh, antukna pareumeun obor. Padahal lamun sasakala Sangkuriang dikobet bakal kapanggih. Geus kailaharan yen baheula ngadegna hiji padukuhan atawa pakampungan nyoko kana sababaraha hal. Diantarana bae ayana sarana transportasi, tempatna datar jeung subur, deukeut ka tempat ngamalir atawa bijilna cai ti sungapan. Tilu hal poko eta mangrupakeun ciri utamana ayana kahirupan. Samemeh ayana karajaan Seuweukarma di Kuningan, geus aya karajaan. Karajaan mangsa harita, nya eta karajaan Purwasanggarung. Lebah-lebahna deukeut kakarajaan, nyaeta deukeut ka Leuwi Sanggarung atawa kiwari disebutna Cisanggarung perenahna aya di Kacamatan Cidahu Kabupaten Kuningan. Karajaan Purwasanggarung masih kaereh ka karajaan Tarumanagara nu ngadeg taun 363-669 M. Keur mangsa karajaan Tarumanagara nanjung nepi ngawasa kana 50-an karajaan laleutik kaasup Purwasanggarung. Karajaan Purwasanggarung lega wilayahna ti beulah wetan jeung kidul Situ Malahayu, ayeuna Kabupaten Brebes Jawa Tengah, beulah kaler, wetan Cipamali. Sedengkeun kabeulah kulon satungtung leuwi Sanggarung. Ku naon ngadeg kaarajaan Purwasanggarung tuluy jadi patalukan karajaan Tarumanagara? Kaerehna Purwasanggarung ka Tarumanagara alatan pasukan ti Tarumanagara gampang ngajugjug ka eta patempatan. Sabab Purwasanggarung, mangsa harita perenahna aya di basisir atawa deukeut ka laut. Numutkeun peta nu dijieun ku Belanda Taun 1800-an. Jeung catetan Laksama Ceng Ho, nu kungsi disimpen di Kuil Sam Po Kong Jawa Tengah, tuluy di bawa ka Belanda. Samemeh ayana daerah Cirebon, daerah eta kasebutna basisir jeung sabagean deui masih ngarupakeun lautan. Kawas daerah Ciledug, Losari keur taun 363-an tacan aya ngaran daerah eta tapi laut. Ngan ku tuluy-tuluyan abrasi atawa laut kaurugan jeung bituna Gunung Ciremai. Samemehna laut teh, jadi daratan. Mangsa karajaan Purwasanggarung dipingpin ku raja Gorawa. Raja Gorawa taat jeung tumut ka raja Tarumanagara. Salah sahiji bukti kasatianana, keur mangsa Karajaan Tarumanagara dipingpin ku Wisnuwarman dibaruntak ku mamangna keneh nya eta Cakrawarman. Gorawa belapati milu numpurkeun pemberontakan nu dilakukeun ku Cakrawarman. Raja Gorawa mibanda dua anak nyaeta Surayuda jeung Sri Punta Maharani nu satuluyna disebut Dayang Sumbi. Karajaan Purwasanggarung, mingkin nyambuang ngarana lantaran kageulisan Dayang Sumbi ngelehkeun sagalana. Kulantaran geulis kawanti-wanti, endah kabina-bina, Dayang Sumbi rea nu mikahayang boh ku para narpati ti unggal karajaan, atawa cacah kuricakan. Salian mibanda rupa hade oge paripolah sapopoena matak pikayungyuneun. Ngan aya saeutik nu matak ramana, raja Gorawa rada hariwang ka putri bungsuna nu keur sumedeng ligar, lamun dipapadekeun kana kembang mah. Dayang Sumbi narah diamprok-amprok ka lalaki sing saha bae. Karesepna teh, tinimbang nemonan lalaki nu ti pasosore hayang pajonghok jeung miharep sangkan leah manah narima jadi prameusuri. Dayang Sumbi leuwih atoh ka leuweung atawa mujasmedi di pasanggrahanana. Sikep Dayang Sumbi leuwih loyog kana urusan kaagamaan. Inyana sering mujasmedi, ngadeukeutkeun diri ka para dewa-dewi tinimbang ngurusan karajaan atawa lalaki nu ngan ukur hayang ngajadikeun pramesuri. Dayang Sumbi sering mujasmedi di daerah Cipamali atawa kiwari mah disebutna Lebak Cipamali. Keur harita mah Cipamali mangrupakeun daerah nu liuh linduh, cai cur-cor ti mana mendi. Daerah Cipamali kalingkung ku leuweung Kandang Kidang jeung Cikamulyan. Salian ti Dayang Sumbi nu sok datang ka eta tempat, raja Gorawa oge sok kacaritakeun kongsi ngulampreng ka dinya, hususna ka leuweung kandang kidang, nu niatna rek moro sasatoan. Memang kacaritakeunana Kandang Kidang mah rea sasatoanana, hususna kidang. Hiji waktu Dayang Sumbi, geus ngarasa tugenah alatan rea lalaki nu datang ka Purwasanggarung hayang mileuleuheungkeun dirina, sangkan daek jadi permaesuri. Dayang Sumbi tuluy bae amitan ka nu jadi ramana, Raja Gorawa sangkan diidinan rek tetep renggenek di Cipamali, alesanana nu diasongkeun sangkan leuwih husu dina ngajalankeun agama. Sakumaha dihalangan ku ramana miwah kangjeng ibu, Dayang Sumbi keukeuh maksa. Antukna ibu ramana leah, tapi diomat-omatan sangkan ulah nyieun codeka nu baris ngagejretkeun harkat martabat saurang putri raja. Dayang Sumbi, miang ka Cipamali dibaturan ku sababaraha emban jeung prajurit karajaan Purwasanggarung. Tapi satutasna anjog ka nu dituju, para dayang katut prajurit disina mulang deui ka karajaan. Ti harita, Sri Punta Maharani ngalandih ngaran jadi Dayang Sumbi. Robahna eta ngaran mangrupakeun hiji tarekah sangkan para narpati ti unggal karajaan leungiteun tapak keur nyusud dirina. Dayang Sumbi, di Cipamali unggal poena ngayakeun mujasmedi ngaraketkeun diri ka Dewa Siwa jeung Dewa Brahmana. Singget carita, ku kaayaan Dayang Sumbi nu salirana murub mubyar ku cahaya alatan kaweningan hate jeung pikiran salila ngalaksanakeun mujasmedi ngabalukarkeun Dewa Batara kapincut hatena, kagendam rasana ku Dayang Sumbi. Kahayang Dewa Batara patojaiah jeung palaturan kahiyangan. Yen dewa teu bisa mikabogoh bangsa manusa. Lantaran Dewa Batara masket ka Dayang Sumbi, dirina sering ngadatangan Dayang Sumbi dina mujasmedina. Antukna dina hiji waktu, Dayang Sumbi kapulesan tug tepi sapatemon jeung Dewa Batara dina impian. Eta impian ngarupakeun cikal bakal kajadian Sangkuriang kabeurangan. Lantaran carita satuluyna Dewa Batara dihukum ti kahiyangan kudu turun ka bumi tapi lain mangrupakeun manusa, nyaeta sato nu ngarupakeun anjing. Sedengkeun balukar pikeun Dayang Sumbi, ngandung si utun inji. Sato nu mangrupakeun anjing teh, satulyna dibere ngaran si Tumang nu engkena jadi bibit buit pasualan. Sakolebatan mah runtuyan carita Dayang Sumbi ampir sarua jeung carita nu aya di Bandung. Pikeun ngabedakeunana, nu nulis hayang ngaguar tempat-tempat nu aya patula-patalina jeung Tangkubanparahu. Sedengkeun caritana ngeunaan Dayang Sumbi jeung Sangkuriangna mah dituluykeun dina edisi husus.*** cita: http://wartadesa2007.wordpress.com/2007/10/03/karajaan-purwasanggarung/ On Tue, Nov 25, 2008 at 4:42 PM, Rahman <[EMAIL PROTECTED]> wrote: > --- In [EMAIL PROTECTED], mh <[EMAIL PROTECTED]> wrote: >> >> Legenda Sangkuriang Juga Ada di Kuningan > >> >> Kalau begitu, mana yang benar, apakah legenda Sangkuriang milik >> Bandung atau Kuningan? Tampaknya, kita akan sulit mencari >> kebenarannya. > > Ari kangaranan legenda jeung mitologi mah teu bisa dipimilik ku hiji > kelompok. > > Ayeuna sacara mikro ge geus katempo yen kapimilikan dongeng jeung > legenda teh milik balarea. Mun ngabandingkeun jeung mitologi2 sejen > sakulibek dunya, BREH bakal katempo yen mitilogi jeung legenda teh > MILIK bangsa manusa sagemblengna. > > Dongeng Sangkuriang ge aya di Yunani. > > Makana, ULAH ngarasa maneh pangbenerna. Kabudayaan jeung > 'peradaban'manusa mah teu bisa mucunghul kitu wae sosoranganan. Budaya > (kaasup agama) manusa pajuriwet silih pangaruhan. > > baktos, > > > Rahman > > > ------------------------------------ > > http://groups.yahoo.com/group/baraya_sunda/ > http://barayasunda.servertalk.in/index.php?mforum=barayasunda > > > [Ti urang, nu urang, ku urang jeung keur urang balarea]Yahoo! Groups Links > > > >
