Je 10/21/07, Bernhard:

> Ho, Marc, mi certe nek politikumis, nek polemikumis (kial vi -
> atakeme? - imputas tion al mi?), jam pro tio, ke la politika aspekto
> de tiu demandeto tute egalas al mi. Sed por doni opinion al la
> Akademio:

> - belorusa bazigxas sur la rusa skribo.

Pli ĝuste, sur la tradicia orientslava skribo.  En la 18a jc kaj pli
frue oni ne apartigis la bjelarusan lingvon skribe; la skriba formo
estis unueca inter la ortodoksaj slavoj, kaj la tiun komunan lingvon
grave influis ankaŭ la kleruloj el Bjelarusio.

La rusa retenis plej multe el ĉi tiu superregiona normo (kvankam en la
19a jc ĝi forte forflankiĝis de sia supernacia formo); aliflanke, la
lokaj naciismoj komencis flegi la regionajn apartaĵojn, sen rimarki ke
rifuzante la komunaĵon ili rifuzas grandan parton de sia propra
heredaĵo.

Cetere, ankaŭ pollingve tradicie temas pri "język białoruski".

> - belarusa bazigxas sur la blankrusa skribo.

Jes, normale oni malatentas la molecon, sed ĉi-okaze oportunas escepte
ĝin konservi.

> - bjelarusa (j kaj a) bazigxas kaj sur la rusa kaj sur la blankrusa
>   (proksimuma) prononco (la ruso "o" estas prononcita simile al "a").

Mi jam delonge uzas ĉi tiun formon, en LOdE kaj rete.

> - kaj bela- kaj belo- kolizias kun tre baza Ea radiko bel- kun tute
> alia signifo ol en kaj la rusa kaj la blankrusa, kie gxi signifas
> "blanka". Speciale en busxa konversacio facile eblas intermiksi "la
> belarusa lingvo" (unu vorto) kun "la bela rusa lingvo" (du vortoj).

Eĉ pli ĝene sonas: "Mi estas belaruso" (bela ruso?);
"Tie mi konatiĝis kun belarusino" (bela rusino?)

[...]

> *Mia* konkludo: Kial entute imiti fremdajn (en cxi kazo blankrusajn
> aux rusajn) formoj, se ili ecx kolizias kun la propra
> lingvo-sistemo? Mi do - tute neuxtrale - uzos la pure Esperantan
> formon blankrusa subtenita ecx de la Ea lingvo-tradicio (kaj certas,
> ke mi trovas apogon de Renato: "uzu simplajn vortojn kaj diru
> nekutimajn aferojn").

Supozeble iuj bjelorusoj malvolas ke ilia etnonomo estu derivaĵo de
alia etnonomo (eĉ malgraŭ ke ĝi estas derivaĵo de la komuna supernocio
kiu tamen nun specialiĝis al la plejgranda branĉo de sia praa
signifo); simile la nederlandanoj ĝenerale malŝatas ke angle ili estas
Dutch, kio estas evidenta variaĵo de Deutsch.

"Bjelaruso" ŝajnas al mi plej bona kompromiso, ĉar ĝi certe estas
transskribo de la memnoma formo; do nenia eblo miskompreni kiel
derivaĵon aŭ rusa-polan imperiismon.  "Bje" estas iom nekutima, sed ĝi
respondas al la bjelarusa distingo inter "бе" kaj "бэ"; krome, pole
(kaj en la latinskriba bjelarusa) aperas "biał-" (resp. "bieł-"); kaj
la angla duliteraĵo estas "BY".

--
Sergio

Rispondere a