Geura ieu aya Paguneman dina Basa Sunda. Dihandap aya wacana siaran televisi dina program acara "Golěmpang". Golěmpang těh hartina sarua jeung tiguling. Lian ti ěta aya deui hartina, nya ěta salahsahiji igel atawa tepak kendang kasenian penca silat. Tapi, nu rěk dicaritakeun dina ieu bacaan mah. "Golěmpang" salahsahiji acara, anu mayeng disiarkeun ku stasiun televisi lokal. Bandung TV. Ieu acara wangunna wangkongan, antara si penyiar jeung tokoh-tokoh Sunda, seniman, juru atik, ahli basa jeung sajabana, Geura yu urang bandungan ! Kabeneran eusina magunemkeun, naha enya ari basa Sunda těh hěsě. Nya kitu deui tokoh anu diondangna, enya-enya ahlina. Kahiji Bapa Drs. Ano Karsana, M.Pd. ( Ano ) Dosěn Basa Sunda ti UPI Bandung. Nu saurang deui, Ibu Dra. Eulis Saputra ( Eulis ), Guru Basa Sunda di salahsawios SMP. Sedengkeun prěsěnterna, Bapa Us Tiarsa ( UT )
UT : Haturan, wilujeng sumping sareng wilujeng wengi, hatur nuhun kana kasumpinganana ka studio. Ano : Sami-sami. Sawangsulna hatur nuhun kana pangangkirna. Eulis : Wilujeng wengi ! UT : Rupina bade ka Pa Ano heula. Seueur anggota masarakat, anu kagungan anggapan, yen basa Sunda těh hěsě. Dugi ka maraněhna, milih sasauran ku Basa Indonesia, batan ngagunakeun basa Sunda. Tah, naha leres basa Sunda těh hěsě ? Ano : Namina ogě anggapan, tangtos teu acan kantenan leresna. Malih cěk sim kuring mah, ěta anggapan těh lepat kabina-bina. Ayeuna sim kuring badě naros ka Pa Uus, hěg waler sing jujur. Numutkeun Pa Uus, sesah mana sasuran ngangga basa Sunda, sareng ngagunakeun basa Inggris atanapi Arab ? UT : Ku margi sim kuring mah urang Sunda, kantenan sesah kěněh sasanggem ku basa Inggris sareng basa Arab. Ano : Saleresna basa Sunda těh, henteu sesah teu sing, utamana pikeun urang Sunda. Cenah ěta masarakat aya anggapan, majar basa Sunda hěsě, ěta mung raraosan. Biasana pědah dina basa Sunda, aya nu disebat tatakrama basa. Undak-usuk basa disebatna, upami kapungkur mah. Aya basa lemes, aya basa kasar. Padahal asal dibiasakeun, dijamin henteu hěsě teu sing. UT : Kumaha pamendak Bu Eulis ? Eulis : Nu mawi ěta nu kedah diusahakeun ku urang těh. Ngarobah sikep sabagěan urang Sunda, supados ulah aya emutan, yěn basa Sunda těh hěsě. Sapertos nu nembě disaurkeun ku Pa Ano. Sim kuring rada ngartos sareng tiasa nyanggem ku basa Inggris. Tapi, numutkeun pangalaman, angger baě langkung gampil nyanggem ku basa Sunda. Nya kitu deui dibandingkeun sareng basa Indonesia, tetep langkung lancar ngagunakeun basa Sunda. Margi tos biasa těa. Ano : Leres, da basa mah saněs apalkeuneun, namung anggoeun. Sareng naha dikinten urang Sunda nu sasauran ku Basa Indonesia, basa Indonesiana laleres kitu ? Malih apan lětah urang Sunda kasohor sesah upami diajak mamalayuan těh. Běnten sareng urang Jawa atanapi urang Sabrang. UT : Janten ari kitu mah, majar basa Sunda sesah těh, henteu leres ? Eulis : Lepat pisan. Sakali deui, asal dibiasakeun, basa naon-basa naon ogě, tinangtos bakal gampil. UT : Namung ayeuna mah geuning, ulah di kota, di pilemburan ogě, ngawitan seueur nu nyariosna mamalayuan. Eulis : Leres. Contona di lembur sim kuring. Nanging punten moal disebatkeun, lembur naon-lembur naonna mah. Seueur barudak aralit, niru-niru urang Batawi. Nggak mau, pěngin makan, biarin, cenah. Da ěta panginten dipirucaan ku sepuh-sepuhna. Ano : Janten emut kana dongěng rěrěncangan. Aya urang lembur, di damel di Jakarta. Teu acan pati lami, nembě sataun jalan. Waktos mulang lebaran, siga nu tos hilap pisan kana basa Sunda. Nyarita sareng sasaha těh, teu welěh nurutan Si Mandra. Elu, guě sareng sajabina. Kacaturkeun piěnjingeun manehna wangsul deui ka kota, ditaros ku tatanggana. Iraha ka Jakarta deui ? Jawabna těh : "Běsok". Ditaros deui, rěk wayah naon ? kumaha pokna ? Běsok-běsok. UT : Maksadna mah panginten isuk-isuk. Ano : Leres. UT : Tadi disebatkeun, pangna dianggap hěsě těh, ku margi aya tatakrama basa těa. Sarieuneun lepat rupina. Batan lepat mending ngagunakeun basa Indonesia. Utamina barudak ngora. Kumaha pamendak Bu Eulis ? Eulis : Naha ari dina basa Indonesia, basa Inggris, sareng basa Arab, teu aya tatakrama basa kitu ? Aya, aya pisan. Contona dina basa Indonesia. Mustahil ka prěsiden nyebat lagi makan atanapi tengah tidur. Pasti nyebat těh lagi bersantap. Tengah istirahat. Sarengna deui jumlahna ogě, da henteu seueur-seueur teuing. Moal aya satai kukuna, upama dibandingkeun sareng ngapalkeun robahna kecap dina basa Inggris atanapi Arab.,j Anu : Ah, nya ěta atuh, urang Sunda mah sakapeung sok rada hěngkěr. Gampil ělěhan. Eulis : Rupina kedah aya kampanyeu husus. Nyebarkeun pamflět, saur saha basa Sunda hěsě ! UT : Aěh, teu karaos, parantos ampir sajam. Ku margi kitu, kanggo samentawis, wangkongan těh urang pungkas. Ka payun urang sambung deui. Hatur nuhun. ================================ Drs.H.Maman Moch Dachman. MBA. Jl. Margajaya V. No. 5 Bandung - 40224 visit; [email protected] http ://abahbandung.blogspot.com ================================ Lebih Bersih, Lebih Baik, Lebih Cepat - Rasakan Yahoo! Mail baru yang Lebih Cepat hari ini! http://id.mail.yahoo.com
