Ieu carita zaman kuda ngegel roti. Carita ieu carita lain eunyaan. Ieu carita 
nyaritakeun rumpai-rumpai kahirupan jalma sapopoe. Kieu caritana,  zaman 
heubeul dihiji lembur, sebut bae eta lembur ngarana kampung Cibengek, Desa 
Renghap Ranjug, aya salah sahiji jalma anu kasohor tina kabengharanana, anu 
ngaranna teh nyaeta H. Hasan.  Salain benghar, manehna katelah tokoh masyarakat 
jeung tokoh agama. Harta Haji Hasan  ceuk beja moal beak ku 100 turunan. 
Paribasa bro di juru, bro di panto ngalayah di teungah imah. Satungtung deuleu 
ti kaler nepi ka kidul, ti wetan nepi ka kulon, sawahna ngapyak ligar jeung 
lega rebuan hektar. Jaba ti sawah manehna oge boga mangrupa-rupa kebon.  Aya 
kebon teh, kebon kalapa,  kebon cengkeh, kebon coklat, kebon kadu, kebon mangga 
sampe ka kebon jengkol jeung kebon peuteuy. Mobilna boga 15 siki, sanajan 
cicing di kampung, tapi kahirupana jiga urang kota, kamana-mana numpak mobil, 
unggal poe naek mobil turun mobil. Ceuk
 anjing edan harta H. Hasan moal kaitung ku jari, ngitungna kudu make mesin 
computer.  
 
Hiji mangsa pasosore di teras harep imah, Haji Hasan harita keur diuk dina 
korsi hoe. Dina meja geus aya sacangkir kopi, kulub hui boled, kulub kacang 
jeung kulub jagong, anu disayagikeun ku pamajikanna. Manehna keur  anteung maca 
kitab koneng jalalaen. Mulak malik mukaan lembaran kitab, bari jari leungeunna 
dipake tutunjuk pikeun netelakeun kalimat anu dibaca. Sakapeung leungeunna 
merenahkeun kaca panon anu morosot kahandap irung. Keur jongjon jeung anteng 
manehna kagewahkeun ku kadatangan anakna nu ngarana Fitri, harita manehna keur 
kuliah di salah sahiji paguronan luhur anu kasohor di kota Bandung. Fitri 
mangrupakeun hiji wanoja anu hade rupa, irung bangir, huntuna bona tipung 
tarigu, bentangna wanoja lembur Cibengek. Mun ditempo dihareup sieup, mun 
ditempo ditukang lenjang, mun ditempo digigir lenggik. Kabeh lalaki mun nempo 
manehna pasti ka irut ka pincut. Fitri uluk salam ka Bapana anu harita keur 
leleson di hareupeun imah.
 “Assalamulaikum…… apa nuju naon” ceuk Fitri ka bapana terus muru bapana bari 
ngasongkeun leungeun sungkeum. Haji Hasan rada kaget ku kadatangan anakna, 
sabab mun Fitri rek balik sok mere kabar heula, waktu harita henteu mere kabar 
ujug-ujug pucunghul bae. “ Waalaikumsalam warahmatullahi 
wabarakatuh……euleuh…euleuh…..asa nyimpi apa mah, na kunaon henteu ngabaran 
heula ka apa sareng ka ibu, atuh telepon upami bade uih….” jung nangtung terus 
nyalukan isterina anu aya di jero imah “Bu…..Ibu…..ieu geuning aya si eneng 
dongkap” teu kungsi lila isterina norojol ti jero imah rada gura giru terus 
muru si Fitri “euleuh si eneng, meni ngadadak kitu” bari cium pipi kiri cium 
pipi kanan ka anakna tanda kadeudeuh kanu jadi anak.  “Enya bu, hapunten abdi 
hente masihan kabar, abdi nyandak cuti kuliah, da hoyong istirahat heula. 
Kumaha Ibu damang? Tembal Fitri ka ibuna terus asup ka jero imah. 
 
Waduh jiga pagawe wae nyah cuti sagala hayang istirahat. Jrek nong…….
 
Sanggeus kadatangan anakna, waktu harita ba’da isya H. Hasan dibaturan ku 
pamajikanna keur araya di tengah imah, diuk dina korsi sopa anu empuk bari 
lalajo TV anu teu puguh tempoeun da eusina teh teu jauh jeung sinetron jeung 
korupsi bari pikiranna oge teu paruguh kusabab  nempo parobahan tina diri 
anakna. Sidik boga sidik, panon H. Hasan teu leupas tina netelakeun awak anakna 
anu aya kalainan, nyaeta beuteung anakna rada maju ka hareup alias bareuh 
(bengkak), jeung penteuna rada sepa pucat. Haji Hasan dina pikiranna 
ngagerentes “boa….boa….anak aing ieu reuneuh”  terus manenha panasaran 
nanyakeun parobahan awak anakna basana teh. "Mhh…eneng, apa rek nanya, naha ari 
eneng keur muriang? Apa mah watir pisan da nempo awak eneng, penteu meni sepa 
kitu jeung deui eta jiga aya parobahan, lamun lintuh nya piraku beuteung 
wungkul. Nempo pipi da henteu gemil-gemil teuing, na kunaon eta beuteung rada 
maju ka hareup. Mhh..apa mah watir, sugan eneng
 cacingeun? Asa piraku mun cacingeun?  Meunang pananya kitu ti bapana Fitri 
reuwas teu puguh pikir bari pokna "Ah ari Apa sok gaduh emutan awon wae, henteu 
aya nanaon Apa, patuangan abdi sehat". Tapi Haji Hasan harita pinuh kurasa 
hayang nyaho jeung panasaran, jadi nanyana leuwih teugeus pisan, "Neng, jawab 
anu jujur jeung sabenerna, Apa moal tunya tanya ka eneng, mun teu aya anu aneh 
di diri eneng. Kulantara kitu ayeuna apa hayang nyaho parobahan di diri eneng. 
Da lamun asup angin asa piraku eta beuteung sampe beungkak kitu?! Apa mah sieun 
eneng teh reuneh, da ceuk paribasa maenya parawan can boga salaki geus reuneh. 
Ayeuna blak-blakan bae ngaku anu sajujurna, kunanon beuteung eneng jiga kitu?" 
Fitri bingung teu manggih tungtung, ngahuleung, ngajentul jiga tunggul, raga 
asa teu boga rarasaan. Kudu kumaha ngajawabna, beurat rek ngaluarkeun kecap 
teh. Kecap naon anu sakirana bakal kaharti jeung katarima ku Bapana. Letah asa 
heuras, ngan bisa murulukkeun
 cai panon.
 
Teu kaduga meunag pananya anu rempeg ti Bapana, manehna ngan bisa ceurik bari 
pokna “hampuraaa....hampuraaa apaaa, ibuuu…..abdi rumaos …..” ngoceak terus 
ngagabrug sumujud ka Bapana jeung ka ibuna. Nempo kitu anakna anu sumujud 
manehna oge ilu bingung, terus leungeunna ngusapan sirah Fitri, dibarengan 
kurasa panasaran hayang ngorek kana masalah ieu. “Neng…..cig jelaskeun, mun 
enya eneng keur kakandungan, bejakeun saha lalakina, cig caritakeun, sangkan 
masalah ieu gancang kabuka”. Fitri anu harita keur sumujud dihareupeun bapana, 
terus lalaunan hudang bari sirah tungkul bae. “Apa ulah 
bendu……..Fitri….Fitri…..” pokna bari ceurik balilihan. “Enya neng, apa moal 
bendu……cig caritakeun” ceuk H. Hasan. “Apa….sumuhun abdi teh nuju kakandungan 
lima sasih….. dupi pamegetna sanes jalmi tebih, tapi……tapi….caket pisan” ceuk 
Fitri. “Urang deukeut? Cig geura bejakeun saha jeung anak saha” ceuk H. Hasan 
hayang geura
 nyaho. “Su….su….sukarya…pamegetna” ceuk Fitri terus nubruk sumujud deui ka 
Bapana bari ceurikna leuwih tarik. “Saha? Sukarya? Sukarya mana? Anak Saha?” H. 
Hasan tambah panasaran terus jung nangtung anu harita penteuna rada beureum, 
terus nanya deui bari leungeuna nyekelan pundak Fitri. “Neng, Sukarya anak 
saha?”.  Anu akhirna Fitri nyebutkeun ngaran lalaki eta “Sukarya putrana Mang 
Suta” Ngadenge panuturan anakna kitu manehna ngagebeg reuwas asa dibentar gelap 
teungah poe, bari melak cangkeng anu harita panonna katempo molotot bari 
ngomong tarik pisan “Sukarya anak si Suta!!!!” teu kungsi lila klepek manehna 
pingsan. 
 
Jrek nong torok tok tok………Majar-majar meuneung lara........majar-majar meuneung 
lara aaatinaaaaaaa laraaa (ieu hartina naon nyah da kuring song ngadenge dina 
wayang tea).
 
Hanca........

Kirim email ke