Munjung ka sato Panganteur II
Ku deukeutna kahirupan urang sunda baheula jeung kahirupan sabudeureuna kayaning jeung sato margasatwa nepikeun ka : (1) loba ajaran tur sesebutan ngeunaan hiji hal/ngaran nu di tepikeun loba nu make lambang sato supaya bisa gampang kahartieun kunu narima, misalna bae: Dina kadugalan: sima maung, sima welang, Gerakan Pamonyet, pamacan, belut putih, jrrd. Dina cara neangan/ngumpulkeun rajakaya: Kawas bagong, kawas ula (oray), kawas monyet jrrd Dina kalakuan: kawas jogjog mondok, kawas bueukmeunang mabuk, Leumpang lir maung teunangan, Ngahudangkeun macan turu, (jawara nu siap nyanghareupan) maung ngamuk gajah meta.. jrrd Dina sopan santun jeung tarapti diri; Kudu Tata (tatanan), titi (titinggi), duduga (uncal jalu), prayoga (hap-hap) Dina gelar: Sweta Liman Sakti, Tajimalela, Badak pamalang, Kidang pananjung, Gagak lumayung, Singaperbangsa, === (Catetan: 3 taunan kapengker waktos terakhir ngiring ngariung di Sundanet di suka senang (mun teu lepat harita teh aya Kang Oman, Kang Beny, Mang J, Kang Maman Gantra serang Abah Surya, assalamualaikum ka sadayana) kantos aya istilah nu didugikeun lauk gurame nyindiran birokrat nu lambat nampi aspirasi masyarakat (khususna ide ti kisunda harita) ku sesebatan lauk gurame (ngageboy teu rikat) ==== (2) Aya oge nu sabab nyilibkeun hiji kajadian satire penting nu kaalaman ku luluhur supaya bisa kaharti ku jalma-jalma budiman wungkul, ari ka jalma-jalma bodo mah dipiharep bakal dianggap sakadar dongeng ubar tunduh jadi moal aya nu ngarasa dinyerikeun tur di uar-uar, urang caritakeun salah sahiji conto nu kadua dina carita sangkuriang: Sangkuriang: hiji jalma nu bapana Anjing indungna Bagong. Jalma umum mah geus teu bireuk deui kana Sangkuriang nu jadi carita. Malah pernah rame nyebutkeun yen urang sunda cenah turunan anjing jeung bagong. Ari maksud nu saenyana mah, nu kapanggih, kieu: Baheula aya raja sunda nu hiji waktu safari ka kampung-kampung. Hiji waktos anjeuna kaleresan mendakan wanoja donto matak pantes dikias keun bagong (bagong oge sato leuweung nu dagingna ngeunah pisan kalandepan jaman harita ayeuna ge loba keneh nu moro bagong keur jadi daharan mahal pikeun nu beuki umumna urang tionghoa). Nya dasar raja sagala kenging. Teras weh kiihna di inum bagong (saresmi). Gaduh putra istri geulis kasebat Dayang Sumbi. Sanaos ahirna dicandak ka karaton diangkat janten putra, ieu putri teh ngaraos prihatin margi sanes putra ti menak - putra selir ti kalangan cacah- dugikeun ka dilingkungan karaton ge kaasingkeun seueur kapoyok. Ku papada putra sa Bapa ti istri-istri raja sareng kalangan karaton sok dibentenkeun, da umumna mah sanaos ti selir tapi paling henteu istri raja mah kedah ti putri raja daerah atanapi raja bawahan/patalukan. Nya sadidinten gaduh realm (pagawean umumna jaman harita keur awewe ninun) nyalira tara seueur ngumpul jeung kalangan karaton. Dibaturan ku para pangawal sareng emban wungkul. Diantara pangawal teh aya nu satia (silibna anjing sato nu satia kadunungana). Nya diantawis eta dua jalmi papada akrab tur lunsur asih, sanaos teu tiasa nembrak sabab benten pangkat. Dugikeun ka dina hiji waktos gaduh kasesah nu nulungan teh teu aya deui iwal ti eta pangawal. Ahirna saparantos ngaraos linggih di karaton ge dibentenkeun ku papada, nu karaos asih haat nulung sadidinten mung eta pangawalna nya terasnamah mutuskeun anjeun nikah sareng pangawal ngantunkeun karaton. Sok sanaos kaputusan anjeuna mahiwal nikah sareng pangawal, bari asalna oge putra raja mahiwal margi ti cacah, ku raja tetep dina ngantunkeun karaton teh dititipkeun di hiji mandala (patapaan) da gaduh pangkat putri raja .di eta mandala mah Dayang Sumbi kenging panghormat somah nu nyugemakeun .terasna mah hiji waktos putrana ge kakoncara gaduh gelar Sang Guriang lain sangkuriang (Guriang hartosna patapa lalaki, lamun awewe ngarana Indang = kongas istrina Wong Agung Cirebon Pangeran Cakrabuana ti gunung marapi jenengan nu kawarti Nyi Indang geulis = patapa istri nu geulis) nu matih mampuh nepi ka ngawasa karaton .. jeung satuluyna (dina bab ulikan mepeg Sanghyang Tikoro). Catetan didieumah nyatana, anjing silib jalma satia, bagong silib jalma cacah kampung tapi dipikabogoh menak da ngeunah. Urang balik deui ka no 1. nu jadi poko dina ieu carita: Dina ulikan sunda nu penting kumaha carana supaya JADI jalma satia, supaya JADI jalma alus sanajan lingkungan goreng. Kumaha JADI bisa nyakar kawas macan bari leungeun angger kawas ramo jelema. Kumaha beungeut angger beungeut jelema tapi JADI boga aura kawas sorot na macan (lamun peru) jrrd. Aya oge nu nepikeun ka kumaha supaya awak-awakan bisa robah JADI macan. Kumaha supaya bisa JADI mampuh neangan rijki nu jadi parijkian. Kumaha supaya JADI kawas tata kawas titi kawas duduga siga peryoga. Lain kaasup jeung ulah nepi ka kawas jalma nu nyaritakeun ajaran bari teu bisa migawena. Dina neuleuman supaya bisa kawas diluhur apresiasi diperlukeun. Apresiasi kana hiji hal bisa dipigawe lamun aya sikep munjung (ngahargaan) museurkeun ku puja (muja) .. supaya bijil sari..katelah puja sari . Kumaha carana? Jeung naha kadieunakeun jadi aya elmu ambatan? malah nyampur jeung urusan nyembah dedemit? urang teraskeun deui upami pareng baktosna Eddy NUgraha ____________________________________________________________________________________ Need a quick answer? Get one in minutes from people who know. Ask your question on www.Answers.yahoo.com
