VAART-bericht van: "Simon J. de Waard" <[EMAIL PROTECTED]>
G Heuvelman 0653665880 m/s Aqua nova schreef:
Op de Terra Nova jaren gevaren als matroos bij mijn vader, die was de
tweede eigenaar en Hooglander de( eerste eigenaar) was veel bij ons
aanboord ook omdat mijn vader en Hooglander bij de IMT voeren met stuk
goed.
Het schip blijft aanspreken. Ik was vandaag in de Maashaven in Rotterdam
aan boord bij een vergelijkbaar schip en die schipper had er ook weer
herinneringen aan. Kende ook de huidige schipper.
Hij probeerde zich te herinneren hoe nu dat eind van de groef voor het
presenningband moest worden ingezaagd. Hier is een soort zwaluwstaart al
langsgekomen, maar ik wilde dat in het echt zien. Hij kon het zich niet
meer voor de geest halen.
Ik zal proberen te tekenen wat ik zocht:
A:
________ ____________ _______
|/\| |/\|
of B:
________ ___________ _______
|_ _| |_ _|
V V
Dus eigenlijk 2 of 1 inkeping.
Ik had wel geluk, aan het eind van het ponton lag een met tarwe geladen
Belgische spits, nog met de klassieke Friese kap. Aan die kap was enig
verstelwerk verricht en ik heb nu gezien hoe je slechte luiken met nieuw
hout kunt "verstellen". De schipper daar liet zien dat hij aan het eind
van de presenninggroef alleen een recht stukje uitzaagde. En hij zette
de luiken gewoon in de lijnolie, over de resten van de teer heen.
Ik was daarvoor gaan kijken in de Scheepmakershaven bij een aantal
schepen nog met luiken. Het is duidelijk dat er verschillende
opvattingen bestaan. Ik heb heel oude luiken gevonden met de regengoot
boven, met de goot onder en ook met een gootje aan beide zijden. Dat
laatste komt het meeste voor. Ook plastic presenningband gezien, het
komt over alsof er vroeger plastic tafelzeiltjes in reepjes waren
gescheurd. Zal wel met te weinig geld voor echt materiaal te maken
hebben gehad.
Ook iemand die gewoon meubelplaten had gebuikt en daar groefjes in had
gefreest, van een afstandje lijkt het alsof het luiken waren. Netjes
zwart geschilderd. Maar dat zie je gelijk, als je wel goed kijkt. Zal
voor de toeristen zijn, denk ik.
de planken moesten zo liggen dat de ronding van onder naar boven lag,
dat was sterker en ze gingen niet rond naar boven staan, dus moest je
met de sponning maken, al kijken dat de plank goed lag ,en dan met de
handschaaf netjes schaven, later gebeurden dit bij de timmerman.
Daar heb ik nu ook een verklaring bij gehoord. Bij een kap waar de
planken met de binnenkant (kern) van de boom naar boven lagen, vertelde
de schipper dat hij dat deed, omdat planken van de luiken in weer en
wind altijd scheurden en als je de planken zo legde, zat zo'n scheur aan
de onderkant en bleef het luik aan de bovenkant glad. Ook bij die spits
lagen ze zo, maar hij vertelde dat dat alleen zo was, omdat hij even
niet had opgelet toen hij ze liet maken.
Na het maken van de sponningen, de kanten werden met bruine teer gedaan,
en met een lijm klem die plat lag aan de bovenkant zodat hij van boven
haaks en recht was, goed vast en boven de onderste klamp nog een lijmklem
dan waren de klampen ongeveer 15 cm breed en de hout richting dwars dus
de hout nerf lag dwars op de planken dan de luiken bout buiten kant
onder en binnen kant boven van alle drie de planken het zelfde van
rechts naar links.
Van alles gezien. Maar wel werd me bevestigd dat het zo hoorde, dat de
bouten niet per paar allemaal dezelfde kant op stonden. Als je met enige
snelheid de luiken op z'n plaats kieperde - tijd was geld - dan moesten
de planken niet ten opzichte van elkaar kunnen verschuiven. Logisch.
Maar toch verkeerde luiken gezien, niet altijd opgelet, denk ik.
De luiken bouten werden gelijk met de klamp af ge zaagt en met een hout
beitel vierkant uit gehakt als een scholletje zo dat het boutje in het
hout zat
zo werden er twee klampen op het luik gemaakt, het luik gepast waar de
onderste klamp moest komen af getekend.( de den en waar dat de
verzegelklep moest komen)
en dan de onderste klamp er aan met verzegelklep luik niet afzagen eerst
het presenningband er met tot op presenningspijkers werden tot de
laatste 10 cm dan het luik op zijn plaats en afstroken met de bestand
luiken en dan pas af gezaagd en de laatste 10 cm af gemaakt plaat op de
kopse kant en plat en breed van onderen
het presenningspijkers met grote platte kop en een 3 kante pen werden
met de duim er in gezet een hele rij en met een klein hamertje op de
kop en een groteren hamer er in geslagen wand dan kon je de sponning
niet beschadigen
Ik heb het schoenmakershamertje van m'n grootvader gebruikt en dat werkt
ook prima. Op de LTS geleerd dat je nooit met de geharde vlakken van
hamers op elkaar mag slaan, omdat de kans bestaat dat er dan stukken af
springen.
hoe lang het duurde weet ik niet meer op een reis maar Stuttgard maakt
dat niet uit je was aan het werk
Hoorde bij het vak, indertijd.
het is een lang verhaal geworden nu je er aan terug denk wel leuk
als er nog vragen over zijn dan hoor ik het wel
Dat komt misschien nog wel als ik echt aan het klinken ben. Ik ben aan
boord m'n luikenboutjes op gaan vissen en die zijn te kort. Zes
centimeter en ik moet ze zeven centimeter hebben. Als ik ze niet kan
vinden moet ik de klampen bij de timmerman door de vandiktebank halen en
een centimeter dunner maken. Als gezegd, het duurt nog wel even voor ik
resultaat kan laten zien.
De buren hebben gelukkig geen moeite met de herrie. Vinden het allemaal
wel heeeeel speciaal, dat je zelf zoiets maakt. Komen kijken en willen
ook weten wie wat waar en hoe. Zoetermeer is geen schippersdorp (meer).
Simon
03011455
* Imagoschade door 'Keulen'? Je eigen mening op www.vaart.nl/peiling
* Het adres voor reacties en nieuwe berichten: [email protected]
* Afmelden op: [EMAIL PROTECTED] met tekst: unsubscribe VAART-L
