VAART-bericht van: careljan <[email protected]>

On Wed, 2009-10-28 at 17:06 +0100, Hein Danser wrote:

> Het is een mentaliteits probleem.
>   Kijk bij toonaarde in Essen, dat is duur spul. Komt gewoon een 
> veegstofzuiger in het ruim. Net als op een perron bij de NS. Zijn eigen bak 
> kan hij leeg kiepen op de bult. Kost geen tijd en weinig moeite en het ruim 
> is schoon.

Wat ik wel zie als ik af en toe eens meevaar hier en daar: er zijn
laadplekken waar een gerstkorreltje dat achter een gebint wordt gevonden
al kan leiden tot afkeur van het ruim om bijv. kunstmest te laden. Of
dat terecht is of niet laat ik even in het midden, maar de schipper weet
hoe schoon zijn ruim moet zijn voor de volgende reis (als hij die al
heeft kunnen aannemen) en hoe kritisch zijn ruim daar wordt gekeurd.

De losploeg heeft geen eigenbelang bij het zo schoon opleveren van het
ruim. Dat is dan wel diezelfde losploeg die voor een paar uurtjes met
twee of drie man, een kraan en een bobcat vaak meer per ton ontvangt dan
de schipper die dagenlang met dezelfde lading heeft mogen varen. 

En dan komen we inderdaad bij een mentaliteitskwestie, maar ik denk dan
aan de mentaliteit van de schipper. Lees ook de blog van de trucker maar
die Henriette gisteren postte. Niet schoon, dan niet vertrekken. Door de
chauffeur (ongetwijfeld een 'loonslaaf') werd veel laconieker
gereageerd, maar wel de poot stijf gehouden.
Ontvangers/losploegen/laadplaatsen zijn mmisschien (zeker!) te verwend
door schippers die bereid zijn op ieder onzalig moment van de dag voor
de wal te komen, open te leggen, met een min of meer bezemschoon ruim te
vertrekken om het ruim onderweg zelf wel uit te spuiten. Net als bij het
berekenen van een fatsoenlijke prijs, komen er slappe knieeen aan te pas
als het gaat om verplichtingen van de ontvanger. 

Wat mij al een tijdje stoort is de term 'ladingaanbod' als er over de
marktsituatie wordt geschreven. Deze term illustreert naar mijn mening
het mentaliteitsprobleem ten voeten uit: de binnenvaart is de aanbieder
van transport, de verlader de vragende partij, en niet andersom! Er is
geen ladingaanbod, maar transportvraag. Het ene of andere woord
gebruiken lijkt triviaal, maar m.i. maakt het een heel belangrijk
verschil m.b.t. de mentaliteit. De binnenvaart moet niet gaan zitten te
wachten tot er genadig een beetje lading wordt aangeboden, maar moet
duidelijk maken onder welke voorwaarden een transportvraag kan worden
ingevuld!

Ik signaleer alleen maar, ik heb er zo ook geen oplossing voor.
Misschien helpt het als er analoog aan de fiscale wet
ketenaansprakelijkheid (loonbelasting, BTW) bij het inlenen van
personeel ook een vergelijkbare ketenaansprakelijkheid op touw wordt
gezet voor vervoer. Als ik ik wel heb bestaat er al zoiets voor
tankvaart op zee, waar oliemaatschappijen verantwoordelijk zijn voor de
olierampen die gecharterde tankers veroorzaken. Het is weer een stuk
extra bureaucratie en daar ben ik niet voor, maar het helpt wel ervoor
te zorgen dat de vervoerende partij zijn verantwoordelijkheid niet
afwentelt op een verzameling verdeelde aanbieders die samen geen vuist
kunnen maken om prijzen af te dwingen die het mogelijk maken om
verantwoord en veilig voor mens en milieu te vervoeren. Maak de verlader
of ontvanger verantwoordelijk. Doordat die feitelijke
verantwoordelijkheid er niet is wordt deze afgewenteld op de zwakste
partij, en dat is vaak de schipper.

Iets spookt mij al maandenlang door het hoofd ivm de crisis. We zien
problemen met de vrije markt bij boeren, taxichauffeurs, schippers en er
zijn vast nog wel meer branches aan te wijzen. Wat deze branches
kenmerkt is dat ze aan de aanbiederszijde worden gedomineerd door veel,
heel veel kleine entiteiten: eenmanszaken, kleine VOF's,
gezinsbedrijven. De vraagpartijen van deze branches (in ieder geval bij
boeren en schippers) zijn grote organisaties (zuivelbedrijven,
veevoerbedrijven, staalbedrijven, kunstmestbedrijven, energiebedrijven
enz.). Dat levert misschien wel een vrije, maar geen eerlijke vrije
markt op. Consumenten worden in onze vrije markt beschermd. Een aantal
onderdelen in het consumentenrecht worden ook van toepassing geacht op
kleine bedrijven, omdat deze qua slagkracht en deskundigheid niet beter
(kunnen) zijn dan een consument. Een eenmanszaak bijv. die parket laat
leggen mag uitgaan van de deskundigheid van de parketlegger en heeft als
het fout gaaaat vergelijkbare rechten als een consument. Vrije markt is
een groot goed, en ik ben er absoluut een voorstander van. Maar het
schiet door. De markt is vrij, maar niet gelijkwaardig. Dat een
IT-bedrijf een min of meer gelijke partij is voor een bank, een
groothandel of vul maar in is geen probleem. Die bedrijven hebben
hoogopgeleide eigenaren, idem personeel en kunnen redelijk als
gelijkwaardige partij aan tafel schuiven. Helaas is de binnenvaart, en
ook de agrarische stand niet zo hoog opgeleid, uitzonderingen
daargelaten. Pas een paar jaar geleden is het STC begonnen met een MBO
niveau 4 opleiding voor de binnenvaart en dat is in de gangbare
opleiding voor de binnenvaart het hoogst haalbare. Het financiele belang
in de 'kleine' bedrijven, en ook de complexe regelgeving heeft het die
bedrijven vreselijk lastig gemaakt. Het is niet zo vreemd dat de boer,
de schipper, die een ambacht heeft geleerd dat redelijk overzichtelijk
was het in deze tijd met een oerwoud aan regels moeilijk krijgt. Dat er
dan groeistuipen ontstaan, met de nodige groeipijn (bijv.
overinvesteringen) is niet zo vreemd. Maar moeten we dit willen? Willen
we naar megastallen met agrarisch personeel in plaats van boederijen met
boeren, rederijen met loonkapiteins, en -stuurlui? De vrije markt maakt
het gezinsbedrijf het bestaan erg moeilijk, zo niet onmogelijk. Is het
het ons waard dat de vrije markt uiteindelijk gedomineerd wordt door de
grote multinationals, aangevuld met enkele lokale (lees nationale)
semi-monopolisten? Is dat vooruitgang? Ik weet het niet. Het zijn maar
een paar gedachten, ik ben er niet uit.

Met excuses voor weer een veel te lange ontboezeming,

Groet, CJ




* Hoe denk je over het Crisisberaad? www.vaart.nl/peiling
* Het adres voor reacties en nieuwe berichten: [email protected]
* Afmelden op: [email protected] met tekst: unsubscribe VAART-L


Antwoord per e-mail aan