Ondo Oier B.: Bukatzeko edo, hiru apuntetxo. Gehiago era idatziko nuke gai hauen inguruan, baiña ez daukat denbora larregirik eta dexenteko txapak idatzi dizkizuet jada.
1. Gizakiari (edo esperimentu arratoi bati) organuren baten uhin elektromagnetiko batek kaltea eragiteko, erresonantzia bat egon beharra dago neurriren baten, gehienetan mintz zelularreko prozesuak eta jarduera hormonalak eragiten direlarik. Hau loteria moduko bat da. Gure gorputzek (forma, neurria, ezaugarri elektrikoak eta masaren arabera) eta gure organu, zelula edo biomolekulek (era berdinean) antena moduan funzionatzen dute, bakoitzak bere bibrazio maiztasunak izango dituelarik (antzerakoak izan arren). GSM900 ekin adibidez (mugikorren teknologietako bat, 900 eta piku MHz takoa), Finlandiako ikerlari talde batek 35 proteinaren egitura aldatzen dela aurkitu dute. 2. Azterketak egitean eta emaitzen eztabaidan, ikuspegi globala izan behar dugu (eta gauza gehiagotan, je, je) eta ez hurbilketa erredukzionistekin konformatu. Etxe barruan 50 Hz tako eremu elektromagnetiko potente bat dagoenean (lehendabizi sorburua aurkitu beharra dago, etxekoa edo kanpokoa), maiztasun ezberdineko beste eremu asko eratortzen dira. 40-60 Hz tarteko eremu edo indukzio magnetikoa neurtzen duen aparatuak 1000 nT azaltzen baditu pantailatxoan (uhinen banaketa espaziala ere neurtzea komeni da, hiru ardatzetako parametroak kontutan edukiz), oso posible da, kasuak kasu, 10 eta 1000 Hz tartekoak hartzen dituenak 1400 nT neurtzea. Izan ere, fenomeno ugari sortzen dira hau gertatzeko. Kutsaduraren iturria 50 Hz takoa izaki, beste maiztasun askotako uhinak sortzen dira. Faktore garrantzitusuenetako bat eraikuntzako materia ferromagnetikoaren eragina, hots, hormigoian sartzen den altzairuarena (edo burdin masa edo altzairu masa garrantzitsuena). Zoru, sabai eta zutabetan egon ohi den materia honek, era xinplean esanda, "antena" efektua (uhinak erakarriz), eta "iman" efektua (imantatu eta emisore bihurtuz) egiteko ezaugarriak ditu (baita Faraday kaiolaren efektua kasu askotan edo kondentsadore batena). Horrela, maiztasun ezberdineko uhin ezberdin ugari sortzen dira. Zer esanik ez, inguruan telefonia mugikorreko antenarik balego eta energia teluriko garrantzitsuak gehitzen badira kokapen konkreturen baten. Honi, beste faktore batzuk gehitu ezkero, esate baterako margo sintetikoak paretetan, aire kalitate eskasa (ioi positiben gehiengoa, toxikoak, larregizko hezetasuna edo honen falta...), argitasun kalitate txarra eta abar... Sinergia arriskutsuak sor daitezke, loteriako txartelen erdia baino gehiago eskuratuz. 3. Aseguro etxeen gehiengoak (guztiak ez esatearren) eremu elektromagnetikoen eragina (transformagailuak, altako lineak...) bere polizetan kobertura gabe uzten dute (Allianz 1993). Esate baterako, saiakera ezberdinen ostean Lloyd's etxeak ezezkoa eman zion mugikorren osasun arriskuak aseguratzeari (London, 2001). Beste kasu bat aipatuz, Airtelen erantzunkizun zibileko aseguruak (Euskaltel eta Orange?), mugikorraren erabilera jarraiak sortutako eraginak asegurotik kanpora uztzi zituen. Nahikoa esanguratsu. Ondo izan, Asier Arregi PD1.: uso gaixoenarekin... norabide nagusia (intentsitatearenean)... bai, aurpegitik, bizkarretik edo albotik, bere posturan. Baina gradiente bat oinetatik gora. Eta hori, horrela hobeto jasaten da, burutik behera baino. PD2: Aupa hi, iñoiz in vivo geratzen bagaittuk, eta ondo iruditzen bajak, lehelengo aparatuekin neurketak egingo jittuagu, eta gero biologikoki erradiestesiarekin. PD3: Bonbillen inguruan be tentaldixa euki neban zeoze idaztekua, izan be, gizakixak fotosentiberak gara. Argixa da uhin elektromagnetiko guztien artian gehixen eragiten gaittuana. Argi artifizialen kokapena, diseñua eta kalitatia oso garrantzitsuak dira. Beste egun baterako.... _______________________________________________ Adi gero, mezuak bidaltzeko: [email protected] http://www.eibar.org/zerrenda harpidetza eteteko: [EMAIL PROTECTED]
