Kara Sergio, jam por tiu via detala respondo vi meritas premion de Esperanta vortaristo!
Dankas Vilhelmo Lutermano. Je Dimanĉo 27 Julio 2008 23:04:12 Sergio Pokrovskij skribis: > Je 7/27/08, jv: > > jxeromo: > > [...] > > > se registri cxion estus eble, > > Registri ĉion ne estas eble, kompreneble oni faras (interalie) okazajn > vortokunmetojn kiuj sencas nur kadre de unuopa konversacio. Temas pri > tiaj vortokunmetoj, kiuj estas sufiĉe gravaj, kiuj esprimas NOCIOJN > tiom gravaj, ke iu(j) nacilingvoj uzas por ili apartan radikvorton > (dum aliaj havas por ili vortokunmeton kun firme fiksita senco). > > > kaj se specife revo havus laborforton por registri multon, jes, > > ankaux memevidentaj vortoj havus lokon en gxi. sed tiel ne statas. > > Tio estas afero de prioritatoj :) > > Ni bezonas N nociojn. Por ili povas ekzisti N radikvortoj aŭ N > kunmetaĵoj. Enigi N kunmetaĵojn ne postulas pli multe da laboro ol > enigi N radikvortojn. > > Principe ni devus registri N + N vortojn, kio egale havas la saman > grandordon, kiel N. Do, ne estas tiom granda diferenco, ne temas pri > diferenco inter limigita N kaj kombinatorika maro da kunmetaĵoj. > > > mi scias, ke bonalingvanoj gxojas kiam vortaro registras pri "bordo" > > "marbordo" lagobordo" "riverbordo"... kaj funebras kiam gxi > > registras pri "klifo" "strando" "plagxo"... sed fakto estas ke la > > unuaj vortoj konstrueblas kaj kompreneblas de cxiu konanto de baza > > gramatiko, dum pri la duaj klarigo estas pli bezonata. la demando > > estas: kio estu vortaro? cxu prefere propangandilo elmontranta kiel > > facile vortoj derivigxas, cxu prefere efika helpilo al uzantoj de la > > lingvo? > > Ĉi tie estas du korektendaĵoj: > > 1. Ne ĉiuj vortokunmetoj allasas unusolan interpreton -- dum en la > lingvo unu el iliaj signifoj povas esti norma kaj FAKTE unika. > Pri ĉi tio ni ĵus parolis en alia fadeno, kie la kolegoj plendis, > ke la prefiksitaj verboj ne ĉiam estas memevidentaj por ili. > > 2. Se la vortaro registras nur la radikojn, tiam la uzanto neniam > trovos la kunmetojn, kaj la lingvisto asertos, ke la koncernaj > kunmetaĵoj "ne ekzistas" en la lingvo. > > Ekz-e por mi "malsanulejo" estas multe pli normala vorto esperanta ol > "hospitalo", kiun mi fakte neniam uzis rektasence (krom en diskutoj > similaj al ĉi tiu). Same estas pri la granda plimulto da ruslandaj > esperantistoj. Sed itala esperantisto uzanta la vortaron de Minnaja > trovos por "ospedale" NUR la vorton "hospitalo"; kaj renkontinte > nemaloftan (kaj por li eble malpli evidentan) vorton "malsanulejo", li > ne trovos ĝin en la vortaro. (La du vortoj estas proksimume samoftaj: > 21 mil trafoj por "malsanulejo", 22 mil trafoj por "hospitalo".) > > Simile la vortaro fr-eo de R. Léger kaj A. Albault: > ,---- > > | *hôpital,* hospitalo > > `---- > > Ne ĉiu esperantisto faras seriozajn esplorojn, multaj plene fidas sian > vortaron. Rezulte multaj esperantistoj italaj kaj francaj opinias, ke > "malsanulejo" estas plene arkaika kaj ne plu uzata; tiom pli volonte, > ke "hospitalo" estas la bone konata (por ili) vorto latinida. Tio > estas tre malvera, en aliaj landoj la fundamenta vorto "malsanulejo" > estas plene viva kaj klare preferata. > > Ĝuste tial, por eviti la vortaran misprezenton, mi opinias ke > registrado de bonstilaj kunmetaĵoj estas tasko multe pli urĝa, ol > aldonado de interlingvaaj rubaĵoj. La kunmetaĵoj estas la vera natura > de Esperanto, senĉese atakata de la fremdaj influoj; kaj estas > bedaŭrinda ke la vortaristoj, anstataŭ flegi la internajn rimedojn de > Esperanto, preferas kolekti la barbaraĵojn, helpante ne la propran > organismon de Esperanto, sed la entropion kiu ĝin korodas. > > -- > Sergio -- Vilhelmo Lutermano aktivas ĉe Le Monde diplomatique en Esperanto (la "DIPLO") http://eo.mondediplo.com kaj Monda Asembleo Socia (MAS) http://mas-eo.org -- Esperanto - Linukso de la lingvoj Linukso - Esperanto de la komputiloj (vl)
