[revuloj] Re: Neologismoj <- vipero / vipuro <- Persvadi

[pistike65]

la trovigho de ekz. shrumpi kaj tauzi en la suba listo pripensigas: interese ke 
preskau neniam oni protestas kontrau g(h)ermanaj radikoj kiel neologismoj... 
krom eble "erst", pro ghia Picheco...

amike
Istvan Ertl

--- In revuloj@yahoogroups.com, Teodoro Sankaro <teo_sank...@...> wrote:
>
> On 01.05.10 00:28, f_sophia wrote:
> 
> > Renato Corsetti skribis:
> >  > La Esperanto de la Fundamento
> >  > estas Ä&#65533;fe kunmeta (aglutina) lingvo, kiel eble plej regula. Estos
> >  > ankoraÅ­ miliardoj da homoj, kiuj devas lerni Ä&#65533;n. Kial ni volas
> >  > malfaciligi al ili la taskon per kreado de malregula okcidenta dialekto
> >  > de Esperanto?
> 
> > Tio estas sendube vera.
> > Tamen, "fundamenta" Esperanto estas kerno.
> > Zamenhof mem ne metis limojn pri la vortaro.
> > Fakte, se vi atente legas la Fundamenton kaj rilatajn "pra"-verkajxojn, vi
> > povas rimarki ke Zamenhof akceptas "fremdajn" vortojn, kiuj estus
> > konataj en
> > multaj landoj (do internaciaj), memkompreneble post taÅ­ga
> > transskriba "esperantigo".
> 
> Kiam la Akademio preparis la 5-an oficialan aldonon, H Fischer-Galati, 
> tiama lingva komitatano, post ke li akceptis iujn vortojn el la 
> proponita listo kaj rifuzis aliajn (pro fakeco), diris:
> 
> "Restas el tiu longa listo 118 vortoj, facile anstataÅ­eblaj aÅ­ per alia 
> radiko el nia nuna trezoro, aÅ­ per kunmetita vorto trovita aÅ­ trovota. 
> Ili estas la rezulto de *nura malpacienco*, de *troa ekzakteco*, de 
> *infana vortfabrikemo*, kaj mi intence ilin ne tradukas por al neniu 
> altrudi mian opinion....Ne aÅ­skultu tiujn, kiuj krias, ke ili nepre 
> bezonas 'nuancojn'. La serÄ&#65533;mo de nuancoj plejofte estas *nura 
> malebleco 
> precizigi ideon*...Ä&#65533; ne Å&#65533;jnas al vi le supra listo kvazaÅ­ 
> *fremdlingva* teksto pli aÅ­ maplpli facile tradukebla en *nian* lingvon? 
> Pripensu, Ä&#65533; nia Majstro, Ä&#65533; Kabe ne estus povinta verki 
> majstraĵon 
> malgraÅ­ malpermesouzi tiujn 'nuancojn'?"
> 
> Sed laÅ­ Waringhien, el tiuj 188 vortoj, 57 estis ja uzataj de Zamenhof 
> kaj 2 pliaj de Kabe. - duono de tiuj "fremdaj" kaj "malpermeseblaj" 
> vortoj! (Inter ili troviÄ&#65533;s la diskutata "persvadi".)
> 
> La 5-a OA aperis en 1934 kun nur 8 vortoj, el listo de pli ol 200.
> 
> Estas vere, ke en la listo troviÄ&#65533;s multaj vortoj kiujn mi mem ne 
> uzas, 
> kaj eÄ&#65533;ne konsiderus Esperantajn vortojn - inkluzive kelkajn je kiuj 
> mi 
> nek scias la signifon nek povas diveni la fontlingvon. Sed ankaÅ­ 
> troviÄ&#65533;s vortoj kiujn eÄ&#65533;Renato ne malrekomendas, kiel "ekrano" 
> (Ä&#65533; vi 
> povas imagi Esperanton en la nuna mondo sen tiu vorto?) kaj "strebi" 
> (Ä&#65533; 
> vi povas entute imagi Esperanton sen tiu vorto?). Tiu montras ke la 
> monstra neologismo de hodiaÅ­ estas la nepra radiko de morgaÅ­.
> 
> La 59 malbonaj vortoj, kun indikoj pri tiuj, kiuj aperis en iu oficiala 
> aldono:
> 
> absolvi
> aÄ&#65533;oto
> amatoro (8OA)
> anatemo
> angoro (6OA)
> aplombo (6OA)
> arkeo
> aÅ­reolo (6OA)
> aÅ­roro
> bankiero (6OA)
> blago
> blanketo
> blufi (9OA)
> bufro
> devii
> distribui (8OA)
> drasta (9OA)
> drato (8OA)
> dreni
> ekrano (8OA)
> flakono
> generi
> graki
> grego (6OA)
> grunti
> imputi
> kabineto (5OA - tamen!)
> kaprioli
> kartelo
> kaskado
> kirurgo (8OA)
> klaÅ­no
> koÄ&#65533;ro
> kulmini
> magistrato
> minus (8OA)
> negacio
> orta (8OA)
> persvadi [Kabe] (9OA)
> perversa
> promocii
> psiko
> renomo
> sino (8OA)
> slango
> slipo (5OA - tamen!)
> staplo
> strebi (6OA)
> strikta
> surfaco [K] (8OA)
> susuri (6OA)
> suvereno
> Å&#65533;umpi (6OA)
> tajdo
> taÅ­zi
> torturo (9OA)
> trajno (8OA)
> treti (9OA)
> tribo (9OA)
>