Saluton, Viktoro! Sed tio estas grava diferenco. Vorto per si mem ne havas gramatikan > genron en Esperanto sed ja havas tion ne nur en latinidaj lingvoj sed > ankaŭ en slavaj kaj multaj germanidaj lingvoj. Ne estas finaĵoj por > indiki gramatikan genron en Esperanto. Pronomoj ne indikas gramatikan > genron en Esperanto; same kiel la finaĵo "-in-", Esperantaj pronomoj > sole indikas la sekson priskribitan. Zamenhof elektis sekvi la econ de > la angla, ne de la menciitaj lingvoj. Laŭ mia kompreno li kreis simplan > sengenran lingvon, por ke oni ne devu lerni, ĉu le table aŭ la table, ĉu > die Mädchen aŭ das Mädchen: do, simple la tablo, la fraŭlino.
Vi pravas, kara. Mi misparolis per gxeneraligo. Fakte, rilate al tio, precipe objektoj, Z. sekvis la (bonan) econ de la angla. Sed rilate al la vivajxoj kun ebla distingo per sekso (precipe homoj), mi pensas, ke li sekvis la econ de la latinidaj. Rimarku, ke mi ne disputas, mi nur montras mian komprenon. Mi ja povas esti kaptata de mia lingvo, kiel diras Renato, sed gxis nun mi ne trovis en klasikaj verkoj forte konvinkajn ekzemplojn (evidente mi ne estas elstara e-isto). Alie, mi nur trovis ekzemplojn, kiuj emigas min pensi tiel, kiel mi jam prezentis. > Pro tiu sama kialo kelkaj vortoj, kiaj infano kaj kolego, funkcias > > ghuste kiel en la latinidaj. > > Laŭ mia kompreno li elektis, ke tiuj vortoj funkciu sammaniere kiel en > la angla. Estas nur koincido, kiam la angla kaj la latinidaj lingvoj > same funckias. Nu, tiuj vortoj devenas de Latino. Do ne tiom da koincido, cxar la angla ilin kaptis kun ties funckimaniero, mi kredas. Mi mem neniam diris tion. Mi diris, ke oni uzas -in-finaĵon por > priskribi virinon, kiam gravas, ĉu temas pri viro aŭ virino. Mi ne uzas > -in-finaĵon, kiam ne temas pri viro aŭ virino, ekz.: ŝi estas la plej > bona instruisto en la lernejo. Diri ke "ŝi estas la plej bona > instruistino en la lernejo" signifas, ke ŝe estas la plej bona nur el > inter la instruistinoj. Tiun ekzemplon mi sxatas. Mi ankaux uzos kiel vi la vorto instruisto en tia ekzemplo gxenerala, ampleksa. Gxi certe estas forta ekzemplo. Sed mi ne dirus "sxi estas instruisto", simple cxar, kiel mi jam diris, mi ne trovas similajn ekz-ojn en la alta verkaro. Cxu vi komprenas? Kvankam en la frazo ni tuj scias, ke temas pri virino (finfine ni diris "sxi"), la klasikajxoj petas akordigi (tion mi opinias pro mia humila sperto). Tamen rimarku, ke se anstataux "sxi" ni uzus propran nomon, okaze de ne akordigo kaj depende de la nomo la leganto ne scios cxu temas pri viro aux virino. Mi pli facile akcpetus la ideo diri "sxi estas instruisto", se oni honeste dirus, ke temas pri ideologia sugesto, ke tiu gxeneraligo ne vundas la lingvon ktp. (Mi ne dirvolas, ke vi estas tia ideologiano). Sed nuntempe oni provas konvinki Esperantujon, nur dirante, ke tiel, de cxiam, estas la lingvo, ke antauxe la e-istoj estis perdataj en seksisma universo, ke tiam virinoj povis estis nur instruistinoj kaj nun ili finfine povas estis instruistoj, ke tial la Fundamento nur kasxe montras tiun econ ktp. Tia penso vundas la latinidlingva universo, cxar gxi klare diras: hodiaux Esperanto evoluis, gxis kiel la angla, dum la latinidaj restas tie, tute seksismaj, samkiel antauxe E-o estis. > Cetere iu revulo respondis la aliajn komentariojn, dirante, ke "princo" > > k.s. estas maloftaj/specifaj vortoj. Tamen sinjoro estas neniom malofta, > > kaj neniu disputas la uzon S-ro Maria, Marta, Mireja. > > Machiavelli uzis la vorton "princo" en la senco 'reganta persono.' Mi ne > rememoras, ĉu li diskutis pri regantaj virinoj, sed Elizabeta la Unua de > Anglio ja estis "princo" laŭ la Machiavelli-a signifo. Sed kiel italo, supoze ke Makiavelo uzus ian Elizabeton kiel ekz-on (mi scias, ke sxi naskigxis post la morto de Makiavelo. Tiu servu kiel fantazia ekzemplo :-)), li certe dirus "principessa Elisabetta" laux sia lingvo, kaj mi komprenus tion kiel "princesa Elizabete", kaj vi kiel "princess Elizabeth". Kial do en Esperanto ni malkonsentas pri tio? Mi komprenas, ke vi celis montri tiun gxeneralan komprenon pri "princo". Sed por mi princo/princino estas la sama, sed unu vorto indikas virecon kaj alia inecon. Tio ne difektas por mi la signifon de la vorto. La sama validas por la paro instruisto/instruistino. Ili portas la saman signifon, sed la lasta evidentigas inecon kaj la unuan, kvankam oni povas gxin uzi kiel neuxtran (kaj ni cxefe konsideru gxin tiele), gxi emas montri virecon. Tio, mi komprenas, kreas tian ideologion kontrauxseksisma ktp. Evidente oni rigardu laux sia deziro kaj kun sia vidpunkto la aferon. Mi tamen malakordas, ke tio estas seksisma aux difektas la situacion de virinoj. La Fundamento > havas nekonsekvence la sengenran vorton "homo", do, laŭfundamente oni ne > uzas "sinjoro" aŭ "viro" sengenre. Tamen "instruisto" servas sengenre > kaj por 'virinstruisto' kaj por 'iu ajn instruisto'. Vi eble rimarkis, ke mi ne malakordas kun tio (kiel vi povas legi sube, en teksto, kiun mi konservis). "Instruisto" certe ne estas nurnure virinstruisto. Sed lauxfundamente (kaj klasike) sxajnas, ke ni devas akordigi en certaj - specife en individuaj - kazoj. > Mi komprenas, ke inter vasta grupo, oni povas diri: oni elektis > > shin kiel la plej bona instruisto de tiu lernejo. Sed individue mi nur > > diras: shi estas instruistino. Kiel tiu frazo seksismas? En gxi estas > > nur individua rilato. Tamen laù aliaj vidpunktoj esti instruistino > > malpli dignas ol esti instruisto... > > (...) > > En la koncerna fonda laboro, estas grave scii, ke virino fondis tian > organizon, ke ŝi faris bonegajn artaĵojn, kaligrafiaĵojn, verkis kaj > instruis laŭ maniero tiam ne kutima por virino. Kaj ke ŝi insistis, ke > virinoj ludu virinrolojn en Noh-teatraĵoj. Do, estas nenio por disputi > pri ŝi. Apenaŭ estas religia aŭ religieca instanco, kie la roloj de > viroj kaj virinoj kunfandiĝis, eĉ hodiaŭ, do, mi mem ja insistas pri > taŭga distingo, kie distingo laŭ sekso gravas. Kara Viktoro, mi ne disputas... Mi nur diris, ke gravis por mi la -in- en "fondintino", cxar per gxi mi certis, ke DEGUCXI Nao estis virino. Sxia nomo neniel diras al mi tion, cxar mi honte ne tiom konas la graciplenan japanan kulturon (ecx se Degucxi ne estus en majusklaj, mi ne certus cxu gxi estas antauxnomo aux familinomo). Pro simila kialo, mi konfuzis cxu Mireja estas virino aux ne, kiam sxi uzis "kiel franco". Por mi, portugallingvano, franco/francino esence neniel malsamas, mi nur uzas la unuan por viro (kaj gxenerale) kaj la lastan por virino. Tio estas eco de mia lingvo, kaj eble mi povas esti kaptata de mia gepatra lingvo, tamen, mi ripetas, mi ankoraux ne trovis en la klasika verkaro ekzemplo kontraux tia penso. Mi sincere dankos vin aux alian se vi aux iu ajn helpos min trovi tian ekzemplon. Mi nenion disputas, nur lernas, cxiam kaj cxiam. Amike kaj samideane, Fernando
